Xəstəlik
İdiopatik qranulomatoz mastit
Süd vəzinin xoşxassəli, lakin uzun sürən iltihabi xəstəliyidir. Adındakı “idiopatik” sözü səbəbin dəqiq məlum olmadığını bildirir. Ən çətin tərəfi odur ki, həm müayinədə, həm də görüntüləmədə süd vəzi xərçəngini təqlid edə bilir — buna görə diaqnoz çox vaxt biopsiya tələb edir.
Elmi maraq mövzusu
Bu xəstəliyin diaqnostikası həkimin araşdırma mövzularındandır. Süd vəzinin kvadrant üzrə qiymətləndirilməsi və strain elastoqrafiya üsulunun qranulomatoz mastitin diaqnozundakı rolu barədə işləri beynəlxalq jurnallarda dərc olunub; mövzu ilə bağlı Gəncədə keçirilən ASVXMA regional konfransında da məruzə edib. Nəşrlərin siyahısı.
Kimlərdə rast gəlinir
Əsasən doğuş yaşında olan qadınlarda, çox vaxt son doğuşdan və ya südvermə dövründən sonrakı bir neçə il ərzində müşahidə olunur. Bununla belə, südvermə ilə birbaşa əlaqəsi olmadan da yarana bilər.
Əlamətlər
- Süd vəzində sərt, ağrılı kütlə — çox vaxt tək tərəfli
- Dərinin qızarması və istiliyin artması
- Şişkinlik və toxunmaqla artan ağrı
- Dəridə açılan və irin ifraz edən yaralar (fistulalaşma)
- Qoltuqaltı limfa düyünlərinin böyüməsi
- Antibiotik müalicəsindən sonra tam keçməyən və təkrarlanan gediş
Xərçənglə qarışdırıla bilər
Sərt kütlə, dərinin çəkilməsi və qoltuqaltı limfa düyünlərinin böyüməsi həm bu iltihabi xəstəlikdə, həm də süd vəzi xərçəngində müşahidə oluna bilər. Bu, xəstəni qorxutmaq üçün deyil — biopsiyanın nə üçün lazım olduğunu izah etmək üçün yazılıb. Diaqnoz dəqiqləşmədən müalicəyə başlamaq düzgün deyil.
Diaqnostika
-
Klinik müayinə
Şikayətin başlama vaxtı, doğuş və südvermə tarixçəsi, əvvəlki antibiotik müalicələri dəqiqləşdirilir.
-
Görüntüləmə
Ultrasəs ilk seçimdir. Elastoqrafiya toxumanın sərtliyi haqqında əlavə məlumat verə bilər. Lazım gəldikdə mammoqrafiya və MRT istifadə olunur.
-
Biopsiya
Diaqnozun təsdiqi üçün əsas mərhələdir. Patoloji müayinə həm xərçəngi istisna etməyə, həm də iltihabın xarakterini müəyyən etməyə imkan verir.
-
Digər səbəblərin istisna edilməsi
Vərəm, göbələk infeksiyaları və bəzi sistem xəstəlikləri oxşar mənzərə yarada bilər. “İdiopatik” diaqnozu məhz bunlar istisna edildikdən sonra qoyulur.
Müalicə
Müalicə fərdiləşdirilir və çox vaxt səbir tələb edir. Xəstəliyin gedişi dalğavaridir — yaxşılaşma və kəskinləşmə dövrləri növbələşə bilər.
- Müşahidə — yüngül hallarda xəstəlik zamanla öz-özünə geriləyə bilər
- Steroid müalicəsi — iltihabın azaldılması üçün, həkim nəzarəti altında
- İmmunosupressiv müalicə — steroidə cavab kifayət etmədikdə
- Absesin drenajı — irinli toplantı olduqda
- Cərrahi müdaxilə — seçilmiş hallarda, məhdud çıxarma şəklində
Geniş cərrahi çıxarmadan mümkün qədər çəkinilir, çünki bu, süd vəzinin formasına təsir edir və xəstəliyin təkrarlanmasının qarşısını hər zaman almır. Antibiotiklər yalnız qoşulan infeksiya olduqda faydalıdır — xəstəliyin özü bakterial infeksiya deyil.
Nə gözləmək lazımdır
Bu xəstəlik xoşxassəlidir və xərçəngə çevrilmir. Lakin müalicə müddəti aylarla ölçülə bilər və təkrarlanma ehtimalı mövcuddur. Səbirli izlənmə və müalicə planına riayət ən vacib amillərdir. Fərdi gediş çox dəyişkən olduğundan, ümumi müddət göstərmək düzgün deyil.
Gecikmədən müraciət edin
- Yüksək hərarətlə birlikdə güclü qızartı və şişkinlik
- Sürətlə böyüyən ağrılı kütlə
- Dəridə açılan və irin axan yara
- Ümumi vəziyyətin pisləşməsi, titrətmə
Ümumi təcili hallarda 103.
Ən çox verilən suallar
Qranulomatoz mastit xərçəngdirmi?
Xeyr. Bu xoşxassəli iltihabi xəstəlikdir və xərçəngə çevrilmir. Lakin görüntüləmədə və müayinədə xərçəngi təqlid edə bildiyi üçün diaqnozun biopsiya ilə dəqiqləşdirilməsi vacibdir.
Antibiotik içdim, amma keçmədi — səbəb nədir?
İdiopatik qranulomatoz mastit bakterial infeksiya deyil, buna görə antibiotiklərə tam cavab verməyə bilər. Antibiotik yalnız əlavə qoşulan infeksiya olduqda faydalıdır. Cavabsızlıq bu diaqnozu düşündürən əlamətlərdəndir.
Mütləq əməliyyat lazımdırmı?
Xeyr. Bir çox halda müalicə dərmanlarla və müşahidə ilə aparılır. Cərrahi müdaxilə seçilmiş hallarda, məhdud həcmdə düşünülür. Geniş çıxarmadan mümkün qədər çəkinilir.
Bu xəstəlik təkrarlana bilərmi?
Bəli, təkrarlanma bu xəstəlikdə mümkündür. Buna görə müalicə başa çatdıqdan sonra da müəyyən müddət izlənmə tövsiyə olunur.
Südverməyə mane olurmu?
Bu, xəstəliyin yayılma dərəcəsindən və tətbiq olunan müalicədən asılıdır. Vəziyyətinizə uyğun cavab müayinə zamanı veriləcək — ümumi qayda vermək düzgün olmazdı.
Yenilənib: