Xidmət

Təcili cərrahiyyə

Əvvəlcə ən vacibi

Kəskin qarın ağrısı, davamlı qusma, qaz-nəcis ifrazının dayanması, bol qanaxma və ya huşun dumanlanması varsa — bu səhifəni oxumayın, dərhal təcili yardıma müraciət edin: 103. Təcili cərrahi vəziyyətlərdə saatlar əhəmiyyət daşıyır.

Təcili cərrahiyyə planlaşdırıla bilməyən, saatlar içində qərar tələb edən vəziyyətlərlə məşğul olur. Bu səhifə hansı əlamətlərin gecikdirilməməli olduğunu izah edir — diaqnoz qoymaq üçün deyil, nə vaxt həkimə getmək lazım olduğunu bilmək üçün.

Hansı vəziyyətlər təcilidir

Kəskin appendisit — kor bağırsağın soxulcanabənzər çıxıntısının iltihabı
Kəskin xolesistit — öd kisəsinin kəskin iltihabı
Kəskin pankreatit — mədəaltı vəzinin kəskin iltihabı
Bağırsaq keçməzliyi — bağırsaq məzmununun hərəkətinin dayanması
Boğulmuş yırtıq — yırtıq məzmununun sıxılıb qan təchizatının pozulması
Mədə və onikibarmaq bağırsaq xorasının deşilməsi
Mədə-bağırsaq qanaxmaları — qanlı qusma və ya qara nəcis
Perianal abses — anal nahiyədə irinli toplantı
Qarın nahiyəsinin travmaları
Mexaniki sarılıq — öd axınının maneə ilə qarşılaşması

Diqqət tələb edən əlamətlər

Qarın ağrısı

Bir neçə saat keçməyən və güclənən ağrı
Göbək ətrafından başlayıb sağ aşağı nahiyəyə keçən ağrı
Toxunduqda kəskinləşən, qarnın taxta kimi bərkidiyi ağrı
Kürəyə yayılan qurşaqvari ağrı
Hərəkət və ya öskürək zamanı şiddətlənən ağrı

Müşayiət edən əlamətlər

Qaz və nəcis ifrazının tamamilə dayanması
Davamlı qusma, qida və maye qəbul edə bilməmək
Yüksək hərarət və titrətmə
Qanlı qusma və ya qara, qatranabənzər nəcis
Dərinin və göz ağının saralması
Solğunluq, soyuq tər, ürəkdöyünmə, huşun dumanlanması

Hamiləlik, yaş və şəkərli diabet mənzərəni dəyişir

Yaşlı xəstələrdə, şəkərli diabeti olanlarda və hamilələrdə təcili cərrahi xəstəliklər daha zəif əlamətlərlə gedə bilər — ağrı gözlənildiyi qədər güclü olmaya bilər. Bu qruplarda şübhə həddi daha aşağı saxlanılır və müraciəti gecikdirmək daha risklidir.

Nə üçün ağrıkəsici içməmək lazımdır

Kəskin qarın ağrısında həkimə müraciət etməzdən əvvəl güclü ağrıkəsici qəbulu diaqnozu çətinləşdirə bilər. Cərrahi qiymətləndirmənin ən vacib hissəsi ağrının yerini, xarakterini və müayinə zamanı necə dəyişdiyini izləməkdir. Ağrı maskalandıqda bu məlumat itir və diaqnoz gecikə bilər.

Eyni səbəbdən həkimə müraciət etməzdən əvvəl yemək və içmək də tövsiyə olunmur — əməliyyat lazım gələrsə, anesteziya üçün mədənin boş olması tələb olunur. Bu qayda müayinəyə qədər qüvvədədir; həkim vəziyyəti qiymətləndirdikdən sonra göstəriş verəcək.

Təcili müraciətdə proses

İlkin qiymətləndirmə

Şikayətin başlama vaxtı, ağrının gedişi, müşayiət edən əlamətlər və keçmiş xəstəliklər soruşulur. Fiziki müayinə aparılır.
Analiz və görüntüləmə

Qan analizləri, ultrasəs və lazım olduqda kompüter tomoqrafiyası ilə vəziyyət dəqiqləşdirilir. Bəzi hallarda müşahidə altında təkrar müayinə aparılır.
Qərar

Nəticələr əməliyyatın təxirəsalınmaz olub-olmadığını müəyyən edir. Bəzi vəziyyətlər əvvəlcə dərman müalicəsi və müşahidə ilə idarə olunur.
Müdaxilə və izlənmə

Əməliyyat lazım olarsa, vəziyyətə uyğun üsulla — mümkün olduqda qapalı, tələb olunduqda açıq — icra edilir. Sonrakı müşahidə xəstəxanada davam edir.

Ən çox verilən suallar

Qarın ağrım var — nə vaxt gözləmək, nə vaxt getmək lazımdır?

Bir neçə saat ərzində keçməyən, getdikcə güclənən, toxunduqda kəskinləşən və ya qusma, hərarət, qaz-nəcis ifrazının dayanması ilə müşayiət olunan ağrı gözləməyə uyğun deyil. Belə hallarda dərhal müraciət edin.

Appendisit əməliyyatı təcili olmalıdırmı?

Kəskin appendisit adətən təxirəsalınmaz müdaxilə tələb edir, çünki gecikmə deşilmə və qarındaxili iltihabın yayılması riskini artırır. Bəzi seçilmiş hallarda əvvəlcə antibiotik müalicəsi tətbiq oluna bilər, lakin bu qərar müayinə və analizlərdən sonra verilir.

Təcili əməliyyat da qapalı üsulla edilə bilərmi?

Bəli, bir çox təcili vəziyyətdə laparoskopik üsul tətbiq olunur. Lakin xəstənin vəziyyəti qeyri-sabit olduqda və ya qarındaxili iltihab geniş yayıldıqda açıq üsul daha təhlükəsiz seçim ola bilər.

Xəstəxanaya gedərkən özümlə nə götürməliyəm?

Şəxsiyyət sənədi, əvvəlki müayinə və əməliyyat sənədləri, qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısı və varsa allergiya haqqında məlumat. Bunlar yoxdursa da müraciəti təxirə salmayın.

Ağrı bir müddət sonra keçdi — deməli təhlükə yoxdur?

Mütləq deyil. Bəzi hallarda, məsələn appendisitin deşilməsindən sonra ağrı qısa müddətə azala bilər, sonra isə vəziyyət daha da ağırlaşır. Güclü qarın ağrısından sonra ağrının qəflətən kəsilməsi sakitləşdirici əlamət deyil və müayinə tələb edir.

Yenilənib: 30 avqust 2026